SƏDAQƏT VƏ XƏYANƏT ANATOMİYASI

Azərbaycanın siyasi səhnəsinin əsas gündəmi sabiq PA rəhbəri Ramiz Mehdiyevin dövlət çevrilişi planı və dövlətə xəyanət ittihamı ilə barəsində cinayət işi  açılmasıdır. Hazırda ölkədə və beynəlxalq müstəvidə bu olay ciddi rezonans doğurub. Məsələnin bu qədər böyük səs-küy yaratmasının əsas səbəbi təkcə Mehdiyevin ətrafında cəmlənməyib - dövlətin bəzən görünməz qalan qatlarında baş verən səssiz məqamları da üzə çıxarıb. Çünki Ramiz Mehdiyev uzun illər ərzində dövlət aparatının ideoloji konturunu formalaşdırmağa çalışan bir fiqur kimi tanınıb. İndi isə o, özünü ideoloqu kimi təqdim etdiyi sistemin əleyhinə plan cızmaqda ittiham olunur. Təsadüfi deyil ki, Ramiz Mehdiyev vəzifədə olduğu illərdə özünü dövlət strategiyasına yön verən, səhnə arxasındakı ideoloq kimi təqdim etməyə çalışıb. Onun məqsədi sadəcə siyasi təsir imkanlarını qorumaq deyil, həm də özünü “dövlət düşüncəsinin memarı” kimi tarixə yazdırmaq idi.

Bu məqsədə çatmaq üçün o, müxtəlif səviyyələrdə – bəzi nazirlər və müavinlər, ikinci dərəcəli partiya rəhbərləri, millət vəkili kürsüsünə yüksəlmiş siyasi rəyçilər və müəyyən biznes dairələri ilə qurduğu şəxsi şəbəkədən istifadə edirdi. Eyni zamanda, o, yaxın çevrəsini yüksək vəzifələrə gətirməklə kifayətlənmirdi — paralel şəkildə öz ideoloji obrazını möhkəmləndirən təbliğat mexanizmi qurmuşdu. Ramiz Mehdiyevin adı ilə müxtəlif “strateji sənədlər”, “dövlət konsepsiyaları” və elmi səciyyə daşıdığı iddia olunan məqalələr hazırlanır, bu yazılar vasitəsilə onun “nəzəri beyin” imici formalaşdırılırdı. Əslində, bütün bu fəaliyyət reallığı manipulyasiya etmək, “intellektual” görüntü altında siyasi nəzarəti saxlamaq cəhdi idi. Bu bir şəbəkə idi. Həmin şəbəkənin adını “5-ci kolon” qoyublar. İndi bunu deməyə nə var ki?! Lakin oxucuların nəzərinə başqa bir mühüm məqamı çatdırmaq zəruridir. 

Zaman 2015-ci il. 

Danışan deputat Zahid Orucdur: “5-ci kolon” haqqında danışanların çoxu bilmir ki, o nədir. Bir də görürsən ki, müxalifət iqtidara “5-ci kolon” deyir. İqtidar “5-ci kolon” olmaz. Olarsa, bu dövləti, milləti başqa ölkəyə və başqa millətə satmaqdır. İqtidarlara “5-ci kolon” olmaq ehtiyacı gərək olmur. Amma hakimiyyəti ələ keçirmək üçün iqtidar daxilində müəyyən qruplar, siyasi qüvvələr, mətbuat və vətəndaş cəmiyyəti bəzən “5-ci kolon”a çevrilə bilir. Yəni onlar bilərəkdən başqa dövlətlərin oyuncağına çevrilirlər ki, ya hakimiyyətə gəlsinlər, ya da vəzifə sahibi olub, onların havadarlarına qulluq etsinlər”. 

Dəqiq və zamanın doğrultduğu bir təsbit! 

Bir il sonra, 2018-ci ildə başqa bir açıqlamasında isə Zahid Oruc xəritənin konturlarını bir qədər də dəqiqləşdirir: “2015-ci ilin hökuməti ilə müharibə aparmaq olmazdı. Çünki hakimiyyət dəyişikliyi üçün hərbi məğlubiyyət daxili düşmənlər üçün əla ssenari ola bilərdi. İndi tam arxyınlıqa demək olar ki, 2 il əvvəl Ermənistanla baş verən aprel döyüşləri həm də daxildə aparılan təmizlənmənin nəticəsiydi. Allah bilir, fətullahçı və digər xarici kəşfiyyat emissarlarına satılmış adamlar idarəetmə dəhlizlərində şütüməkdə davam etsəydi, Qarabağda silahlı toqquşmalar başlayanda paytaxtda hansı diversiyalar törənə bilərdi. Ərdoğanın Türkiyədə apardığı total yenilənmə kursu və ən yaxın ətrafından gələn təhlükələri bloklamaq üçün atdığı addımlar cənab İlham Əliyevin 4 naziri vəzifəsindən kənarlaşdırması mahiyyətcə eyniyyət təşkil edirdi və mənə görə yeni hökumət quracağının anonsu sayıla bilərdi. Artıq tam inamla demək olar ki, hökumətini tərkibi son 3 ildə 70 faizə yaxın dəyişib”. 

Zahid bəy bu fikirləri  Ramiz Mehdiyevin iş başında olduğu, qol budağı budansa da, gücünü qoruduğu dönəmdə deyib və Azərbaycan dövlətçiliyi üçün böyük təhlükənin birbaşa ünvanını göstərib. Ancaq onun mövqeyi bununla da yekunlaşmır. İllərlə Ramiz Mehdiyevin “akademik”, “siyasi zəka sahibi”, “fövqəladə analiz müəllifi” imicinə qarşı tək bir beyin sahibi durub: Zahid Orucun tarixi reallığa, çağdaş məntiqə söykənən real analizləri və dəqiq proqnozları. Hər peşə sahəsində, o cümlədən millət vəkilləri arasında da kitab yazmaq kimi gərəkli ənənə var... 

Zahid Orucun yazdıqları ən azı 3-4 cildə sığar. “Yeni Müsavat”, “AzPolitika” və s. KİV-lərin rəhbərliyi öz arxivi ilə bunu asanlıqla sübut edər. Ancaq nədənsə Zahid Oruc kitab çap etməkdə maraqlı deyil. Sadəcə, beyin mərkəzinə rəhbər təyin olunandan sonra saysız aktual mövzulara baxışını, gündəm və gələcək əhəmiyyətli mövzuları yazmağa vaxt tapa bilməməsindən gileylənməsini də yaxın əhatəsi bilməmiş deyil. İnsanlara, hadisələrə, personajlara, münasibətlərə fərqli bir baxış, fərqli bir dərinlik, fərqli bir daxili reaksiyası ilə həmişə özünəməxsus orijinal, təzə, gözlənilmədən yeni və bənzərsiz bir versiyaya sahibdir. Proseslərin təhlilinə marağının həddi-hüdudu yoxdur, Həmkarları parlamentdə taleyüklü məsələlərin müzakirəsi ilə bağlı çıxışlarda orijinal yaradıcı məhsuldarlığına heyrandır.

Onun nitqi, lüğəti, natiq dili metaforalarla zəngindir. Bəzən bir cümləsini bir neçə dəfə oxumaq lazım gəlir. Zəngin leksikası Azərbaycan dilinin ən dərin zənginliyini ifadə edir. Ramiz Mehdiyev belə bir kadrın onun komandasında olmamasından tək təəssüf yox, həm də acıq keçirərdi. Görünür, indi mətbuatda Zahid Orucu bu ləkəli düşərgəyə bağlamaq da elə bu acığın əlamətidir. Qoca "boz kardinal" gizli dayaqları ilə heç vaxt prezidentini və dövlətini ona satmayan deputatdan qisas alır.